Gastronomi, Otelciliğin Yeni Rekabet Alanı
Spot: Otelcilikte rekabet artık yalnızca oda kalitesi, lokasyon ya da yıldız sayısıyla sınırlı değil. Gastronomi; misafir deneyimini şekillendiren, oteli şehirle buluşturan ve destinasyonun ekonomik değerini artıran stratejik bir güç haline geliyor. Türkiye ise sahip olduğu mutfak mirasıyla bu dönüşümün en güçlü oyuncularından biri olmaya aday.
Otelcilik dünyası büyük bir dönüşüm geçiriyor.
Uzun yıllar boyunca bir otelin başarısını konuşurken oda sayısı, lokasyonu, yıldız kategorisi, yatak kalitesi, toplantı salonları ve sunduğu fiziksel imkânlar ön plana çıktı. Elbette bunların hiçbiri önemini kaybetmedi. Ancak bugün misafirin beklentisi çok daha farklı.
Misafir artık yalnızca konaklamak istemiyor. Bir şey hissetmek, keşfetmek, tatmak ve sonunda anlatabileceği bir deneyimle otelden ayrılmak istiyor.
İşte tam bu noktada gastronomi, otelciliğin destekleyici bir hizmeti olmaktan çıkarak otelin kimliğinin ve rekabet gücünün önemli parçalarından biri haline geliyor.
Misafir odasını unutabilir, yaşadığı deneyimi unutmaz
Yirmi yılı aşkın süredir otelcilik sektörünün içerisindeyim. Bu süreçte uluslararası markalardan şehir otellerine, operasyon yönetiminden yatırımcı ilişkilerine, renovasyondan yeniden konumlandırmaya kadar sektörün farklı alanlarında çalışma fırsatım oldu.
Bu deneyimin bana öğrettiği önemli gerçeklerden biri şu:
Bir otelin fiziksel özellikleri misafiri etkiler; ancak yaşattığı deneyim o oteli hatırlanır kılar.
Misafir birkaç ay sonra kaldığı odanın dekorasyonundaki ayrıntıları hatırlamayabilir. Fakat İstanbul’a geldiğinde tattığı özel bir lezzeti, güzel bir manzara eşliğinde yaptığı kahvaltıyı, şefin masasına gelerek anlattığı bir yemeğin hikâyesini veya ilk kez deneyimlediği yerel bir ürünü uzun süre hatırlayabilir.
Çünkü gastronomi yalnızca damakla değil, hafızayla da ilişki kurar.
Bu nedenle otellerin yiyecek ve içecek hizmetlerini — sektörümüzde yaygın olarak kullanılan İngilizce Food & Beverage (F&B) ifadesiyle restoran, bar, kahvaltı, banket, davet ve diğer yeme-içme operasyonlarını — yalnızca otelde konaklayan misafire hizmet veren birimler olarak görmek artık yeterli değil.
Doğru gastronomi konsepti, başlı başına bir destinasyon yaratabilir.
Otel restoranı neden şehrin restoranı olmasın?
Türkiye’de özellikle şehir otelciliğinde üzerinde daha fazla düşünmemiz gereken konulardan biri de budur.
Bir otelin restoranına neden sadece o gece otelde kalan misafir gelsin?
Neden İstanbul’da yaşayan biri cuma akşamı yemek yemek için bir otel restoranını özellikle tercih etmesin?
Dünyanın önemli turizm şehirlerinde güçlü otellerin restoranları, barları ve gastronomi konseptleri aynı zamanda o şehrin sosyal yaşamının bir parçasıdır. İnsanlar konaklamasalar bile bu mekânlara gider, buluşur ve o deneyimin parçası olurlar.
Türkiye’de de otellerimizi şehirle daha fazla buluşturmalıyız.
Bunun yolu yalnızca iyi yemek yapmaktan geçmiyor. Konsept, servis, atmosfer, hikâye, müzik, ürün, şef ve doğru iletişimin aynı deneyimin parçaları olması gerekiyor.
Başarılı bir restoran artık yalnızca tabakta ne olduğuyla değil, misafirin kapıdan girdiği andan ayrıldığı ana kadar ne hissettiğiyle değerlendiriliyor.
Türk mutfağının önündeki büyük fırsat
Bu dönüşüm Türkiye açısından çok daha büyük bir fırsat barındırıyor.
Çünkü bizim gastronomide anlatacak çok güçlü bir hikâyemiz var.
Anadolu’nun binlerce yıllık mutfak kültürü; yerel ürünleri, üreticileri, zeytinyağları, peynirleri, baharatları, bağları, sokak lezzetleri ve bölgesel mutfaklarıyla bize olağanüstü bir zenginlik sunuyor.
Fakat güçlü bir mutfağa sahip olmak ile o mutfağı uluslararası bir turizm değerine dönüştürmek aynı şey değildir.
Asıl mesele, sahip olduğumuz bu zenginliği doğru hikâyelerle dünyaya anlatabilmek.
Bir turist Türkiye’den ayrılırken yalnızca kebabı veya baklavayı hatırlamamalı.
Gaziantep’teki bir ustayı, Ege’nin zeytinyağını, Hatay’ın mutfak kültürünü, Karadeniz’in yerel ürünlerini, Trakya’nın bağlarını, Anadolu’nun peynirlerini ve İstanbul’un yüzyıllar içerisinde oluşmuş çok kültürlü mutfak mirasını da keşfetmeli.
İşte oteller burada çok önemli bir köprü olabilir.
Yerel üreticiden beş yıldızlı otele
Geleceğin lüks anlayışının da değiştiğini düşünüyorum.
Lüks artık yalnızca pahalı malzeme kullanmak veya dünyanın başka bir ülkesinden getirilen ürünü servis etmek anlamına gelmiyor.
Bazen gerçek lüks; otelin bulunduğu bölgedeki küçük bir üreticiden gelen, sınırlı miktarda üretilen kaliteli bir ürünü hikâyesiyle birlikte misafire sunabilmektir.
Misafir artık tabağındaki ürünün nereden geldiğini, kimin ürettiğini ve arkasındaki hikâyeyi de merak ediyor.
Bu nedenle oteller ile yerel üreticiler arasındaki ilişkinin güçlendirilmesi gerektiğine inanıyorum.
Böyle bir model yalnızca gastronomiye katkı sağlamaz; yerel ekonomiyi, üreticiyi, destinasyonu ve turizmin sürdürülebilirliğini de destekler.
Gastronomi artık gelir merkezi olmanın ötesinde
Otel yöneticileri açısından gastronomiye başka bir açıdan daha bakmamız gerekiyor.
Yiyecek ve içecek operasyonları (Food & Beverage – F&B) uzun yıllardır otel bütçelerinin önemli kalemlerinden biri. Restoranlardan barlara, kahvaltı servisinden banket ve davet organizasyonlarına kadar otelin tüm yeme-içme faaliyetlerini kapsayan bu alan, bugün yalnızca gelir ve maliyet rakamlarıyla değerlendirilmemeli.
Gastronominin değerini sadece restoranın aylık cirosu veya maliyet yüzdesi üzerinden ölçersek büyük resmi kaçırabiliriz.
Güçlü bir gastronomi markası otelin bilinirliğini artırabilir, dışarıdan misafir çekebilir, oteli şehrin sosyal yaşamının bir parçası haline getirebilir ve genel marka algısını güçlendirebilir.
Dolayısıyla yiyecek ve içecek bölümünün yarattığı değer yalnızca hesabın sonunda görünen rakam değildir.
Gastronomi aynı zamanda otelin pazarlamasıdır.
İyi bir gastronomi deneyimi, güçlü bir iletişim aracına dönüşebilir. Çünkü o deneyimi yaşayan misafir artık hikâyenin bir parçasıdır; fotoğrafını paylaşır, çevresine anlatır ve tekrar yaşamak ister.
Türkiye’nin hedefi yalnızca daha fazla turist olmamalı
Turizmde başarıyı yalnızca ülkeye gelen ziyaretçi sayısıyla değerlendirmek yerine, ziyaretçinin ülkede ne kadar değer ürettiğine ve nasıl bir deneyimle ayrıldığına da bakmamız gerekiyor.
Gastronomi bu açıdan stratejik bir alan.
Bir destinasyona gastronomi motivasyonuyla gelen ziyaretçi yalnızca restoranda para harcamaz. Otelde konaklar, ulaşım kullanır, alışveriş yapar, yerel ürün satın alır ve şehrin farklı noktalarını keşfeder.
Dolayısıyla gastronomiye yapılan yatırım, aslında destinasyonun tamamına yapılan yatırımdır.
Kamu, yerel yönetimler, oteller, restoranlar, şefler, üreticiler, tur operatörleri ve sektör kuruluşları bu nedenle aynı masada daha fazla buluşmalı.
Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca iyi restoranlar değil; bütüncül bir gastronomi turizmi vizyonudur.
Artık oda değil, hikâye satıyoruz
Otelcilikte geçirdiğim yılların ardından sektörün geleceğine baktığımda çok net bir değişim görüyorum.
Odamız yine kusursuz olmalı. Yatağımız rahat, servisimiz hızlı, teknolojimiz güçlü olmalı.
Ama bunlar artık başlangıç noktası.
Asıl rekabet, misafirin hafızasında bıraktığımız izde yaşanıyor.
Ve gastronomi, bu izi bırakabileceğimiz en güçlü alanlardan biri.
Türkiye’nin sahip olduğu mutfak kültürünü otellerimiz, restoranlarımız, üreticilerimiz ve destinasyonlarımızla doğru şekilde bir araya getirebilirsek yalnızca daha iyi yemek sunmuş olmayacağız.
Türkiye’nin turizm hikâyesine yeni ve çok güçlü bir bölüm eklemiş olacağız.
Çünkü yeni nesil turizmde artık sadece oda satmıyoruz.
Deneyim, kültür ve hatırlanacak hikâyeler satıyoruz.
Yusuf MAYDA
Gastronomi Turizmi Derneği Genel Sekreteri
20 yılı aşkın uluslararası otelcilik ve turizm deneyimine sahip olan Yusuf Mayda; otel yönetimi, yatırımcı ilişkileri, ticari strateji, operasyon, renovasyon ve yeniden konumlandırma alanlarında yöneticilik yapmıştır. Gastronomi Turizmi Derneği Genel Sekreteri olarak gastronominin Türkiye’nin turizm markası ve destinasyon değerinin güçlendirilmesindeki rolüne yönelik çalışmalar yürütmektedir.
Yusuf mayda
GTD Genel Sekteteri
Tepe Gourmet Catering Genel Müdürü
