Zengin mi Zengin Zemin

Zengin mi Zengin Zemin

İran Asya’nın en zengin ve varlıklı ülkelerinden biridir. Nimet zenginliği ile beraber, tarih ve kültür ağırlığına da sahiptir. Tarihi eşsiz ülkelerden biri olan İran’ın , yeryüzü ve yeraltı nimetleri de çok ve munhasirdir.

İmparatorluklar diyarı olan İran , bağrına bastığı çok sayıda kültürler sayesinde geniş bir yaşam tarzı ve yemek kültürüne de sahip. Ama ne yazık ki bu güzellikler evlerden dışarıya çıkmamış, çünkü değer verecek insanlar çok azlar ve bu kültürler yok olmaya mahkum olmuşlar. Şimdiki İran’da ise insanlar batılılaşmaya yönelmiş ve adeta kendi özlerinden kaçıyor durumda. Ayrıca politik olayların yüzünden İran, ne yazık ki bir kültürel ambargo da yaşıyor.

İran  nüfusunun %40’ını Türkler teşkil ediyor ve bu da Türkiye ile bir kültür yakınlığının göstergesi. Ağrı’dan Afganistan sınırına , Yüksekova’dan İran’ın merkezine kadar Türkler ve Türk aşiretleri ister göçebe, ister şehirli ve yerleşik olarak yaşıyorlar.

Azerbaycanlılar, Erdebil, Hemedan, Arak, Kazvin, Karac, Tahran, Gilan, İsfahan, Horasan, Kum ve Fars illerinin tamamı ya da büyük kısmı Türklerden oluşuyor. Bu bölgenin genel mutfağına baktığımızda birçok noktada Anadolu ve Türk Mutfağı ile kesişiyorlar. Tarhana, baklava, lavaş, sac, güveç, kebap, kavurma vs. benzerlerinden yalnızca birkaçı.

Ama bazı ürünler de var ki İranın adı ve mutfağı onlarsız olmaz ve adeta bu mutfağın temel taşlarıdırlar. Size bunların en önemli ve stratejik olanları tanıtmaya çalışacağım:

  1. Kızıl Altın “ Safran”

 

2018 yılında da tıpkı geçen yıllar gibi İran dünyanın en büyük safran üreticisi ve ihraç eden ülkesiydi. Dünyada üretilen safranın %80’i İrandan. Yılda yaklaşık 400 ton safran üretiliyor ki bunun 250 tonu ihraç ediliyor ve bu çok büyük bir rakam. Safran İranda çokça kullanılıyor ve nerdeyse her yemekte zerdeçalla

 

 

beraber var. Cüce kebap ya da safranlı tavuk şiş kebap her yerde bulunuyor. Pilavlarda safran olmazsa olmazlardan. Çaya bile konan safran bir çok tatlıda da kullanılıyor. Örneğin pirinçle pişen bir tatlı ismini safranın sarılığından alır ve ona “şole zard” ya da “sarı şile” denir. Türk mutfağındaki zerde adını burdan almıştır.

  1. Hatıralı Koku “ Reşt Pirinci”